Федераль социаль өстәмә түләүләр алучыларга пенсия индексациясе
Ел саен иминият пенсияләрен индексацияләү эшләмәүче пенсионерларга түләүләрне 7,05% ка арттырган. Акчалата эквивалентта өстәмә уртача 1000 сум тәшкил иткән. Әмма федераль социаль өстәмәне (ФСД) алучыларның барысы да пенсиягә артуны сизмәде, чөнки ФСД күләме үзе кимегән иде. Пенсиягә федераль социаль өстәмә - төбәктә билгеләнгән пенсионерның яшәү минимумыннан түбән булган эшләмәүче пенсионерлар пенсиясенә билгеләнә торган өстәмә. Татарстан Республикасында 2019 елга федераль социаль өстәмәне исәпләү өчен пенсионерның яшәү минимумы 8 232 сум күләмендә билгеләнгән.
Эшләмәүче пенсионерның матди тәэмин ителешен исәпләп чыгарганда Пенсия фонды һәм социаль яклау органнары тарафыннан гамәлгә ашырыла торган барлык түләүләр дә исәпкә алына. Монда социаль хезмәтләр җыелмасының акчалата чагылышында айлык акчалата түләү, өстәмә матди тәэмин ителеш, шулай ук җирле үзидарә органнары тарафыннан бирелә торган акчалата чагылышта социаль ярдәм чаралары керә.
Социаль ярдәм чараларына торак-коммуналь хезмәтләргә түләү буенча компенсация түләүләрен, гомуми файдаланудагы шәһәр пассажир транспортының барлык төрләрендә йөрүгә түләү буенча акчалата эквивалентны кертергә мөмкин. Югарыда санап үтелгән барлык түләүләр суммасы 8 232 сумнан ким булса, пенсионерга пенсиянең яшәү минимумы һәм аның матди тәэмин ителеше арасындагы аерма күләмендә ФСД билгеләнә.
Әйтик, 2018 елның 1 декабренә эшләмәүче пенсионерның иминият пенсиясе 6 220 сум һәм социаль яклау линиясе буенча 466 сум тәшкил иткән. Нәтиҗәдә, эшләмәүче пенсионерны Матди тәэмин итүнең гомуми суммасы 6 220 сум + 466 сум = 6 686 сум тәшкил иткән, бу республикада пенсионерның яшәү минимумыннан кимрәк. Шуңа күрә Пенсия фонды ФСД күләмен түбәндәгечә билгели: 8 232 сум - 6 686 сум = 1 546 сум. 2018 елның декабрендә түләү өчен гражданин 6 220 сум (пенсия) + 1 546 сум (ФСД) алган, барлыгы 7 766 сум.
Мөһим! Пенсионерның матди тәэмин ителешенең бер яки берничә өлешен теләсә кайсы арттыру яңадан исәпләүгә һәм ФСД күләменең кимүенә китерә.
Димәк, 2019 елның 1 гыйнварыннан 2018 елның 1 декабренә билгеләнгән иминият пенсиясе 6 220 сум күләмендә индексацияләнгәндә, аның күләме 6 658 сум тәшкил итәчәк (6 220 сум х 1,0705 = 6 658 сум 51 тиен). Гражданинга социаль яклау линиясе буенча акчалата түләү бирелүен онытмыйбыз, ул 2019 елда 486 сумга кадәр арткан, аның матди тәэмин ителешенең гомуми суммасы инде тәшкил иткән: 6 658 сум + 486 сум = 7 144 сум = 7 144 сум, димәк, ФСД күләме яңадан исәпләп чыгарылачак: 8 232 сум – 7 144 сум = 1 088 сум.
2019 елның гыйнварында түләү өчен безнең гражданин 6 658 сум (индексацияләнгән пенсия) + 1 088 сум (ФСД), барлыгы 7 746 сум алачак.
Игътибар итик, федераль социаль өстәмәне алучылар өчен пенсияләрнең артуы Федераль салым хезмәтенең яңадан исәп-хисап ясауга (кимүгә) китерә, нәтиҗәдә, пенсионерның матди тәэмин ителеше үзгәрми яки арта бара, ләкин шактый түгел.